Πώς ιδρύεται ΚοινΣΕπ βήμα-βήμα: έγγραφα, κόστος και χρόνος

Οι περισσότερες ΚοινΣΕπ δεν ξεκινούν από ένα επιχειρηματικό σχέδιο. Ξεκινούν από ένα τραπέζι: μια παρέα που ήδη μαγειρεύει για τη γειτονιά, μια ομάδα γονιών που θέλει να στήσει δομή για τα παιδιά της, μερικοί αγρότες που βαρέθηκαν να πουλούν στον έμπορο σε τιμή κόστους. Κάποια στιγμή κάποιος λέει «να το κάνουμε επίσημο». Αυτός ο οδηγός είναι για εκείνη τη στιγμή.

Πρώτα τα καλά νέα. Η ίδρυση ΚοινΣΕπ σήμερα γίνεται ηλεκτρονικά, το κράτος δεν χρεώνει τίποτα για τη διαδικασία, και η εγγραφή στο ΓΕΜΗ γίνεται αυτόματα. Τα λιγότερο καλά: οι κανόνες είναι αυστηροί, και ένα λάθος στο καταστατικό σημαίνει διορθώσεις και καθυστέρηση.

Πριν από τα χαρτιά: η ομάδα

Πόσα μέλη χρειάζεστε. Τουλάχιστον πέντε για ΚοινΣΕπ Συλλογικής και Κοινωνικής Ωφέλειας, τουλάχιστον επτά για ΚοινΣΕπ Ένταξης (ν. 4430/2016, άρθρο 15 παρ. 2). Αν δεν ξέρετε ακόμη ποια μορφή σας ταιριάζει, διαβάστε πρώτα το άρθρο μας για τα είδη ΚοινΣΕπ.

Ποιοι μπορούν να είναι μέλη. Φυσικά και νομικά πρόσωπα, αλλά τα νομικά πρόσωπα δεν μπορούν να ξεπερνούν το ένα τρίτο των μελών (άρθρο 14 παρ. 4). Δήμοι και νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου των δήμων δεν μπορούν να γίνουν μέλη. Η μόνη εξαίρεση είναι οι ΚοινΣΕπ Ένταξης, με προηγούμενη έγκριση του εποπτεύοντος φορέα (άρθρο 14 παρ. 5).

Ένας περιορισμός που ξεχνιέται. Κανείς δεν μπορεί να είναι μέλος σε δεύτερη ΚοινΣΕπ με την ίδια δραστηριότητα (άρθρο 14 παρ. 6). Κάθε ιδρυτής το δηλώνει με υπεύθυνη δήλωση, οπότε ρωτήστε από την αρχή μήπως κάποιος είναι ήδη μέλος σε άλλη ΚοινΣΕπ, ακόμη και ανενεργή.

Τι δεν αλλάζει για τα μέλη. Η ιδιότητα του μέλους από μόνη της δεν κάνει κάποιον έμπορο και δεν δημιουργεί υποχρέωση ασφάλισης ή φορολογική υποχρέωση (άρθρο 14 παρ. 7). Αυτό συχνά καθησυχάζει όσους έχουν ήδη μισθωτή εργασία ή είναι συνταξιούχοι.

Βήμα 1: Το καταστατικό

Το καταστατικό είναι η καρδιά της ΚοινΣΕπ, και εκεί γίνονται τα περισσότερα λάθη. Σύμφωνα με το άρθρο 15 παρ. 3, πρέπει να περιέχει τουλάχιστον:

  • επωνυμία, έδρα και σκοπό (η επωνυμία δεν επιτρέπεται να περιέχει ονόματα μελών ή τρίτων),
  • τα στοιχεία των ιδρυτών με ΑΦΜ και, για νομικά πρόσωπα, αριθμό ΓΕΜΗ,
  • τους όρους εισόδου, αποχώρησης και αποκλεισμού μελών,
  • την ευθύνη των μελών,
  • την αξία της συνεταιριστικής μερίδας,
  • την προσωρινή Διοικούσα Επιτροπή.

Πρέπει επίσης να φαίνεται ότι τηρούνται οι γενικές προϋποθέσεις του άρθρου 3: κοινωνικός σκοπός, «ένα μέλος, μία ψήφος», περιορισμοί στη διανομή κερδών, ανώτατος μισθός έως το τριπλάσιο του κατώτατου μέσα στην επιχείρηση (εκτός αν αποφασίσουν διαφορετικά τα δύο τρίτα της Γενικής Συνέλευσης).

Η συνεταιριστική μερίδα. Κάθε μέλος έχει μία υποχρεωτική μερίδα, ίδια για όλους, αξίας τουλάχιστον 100 ευρώ, που καταβάλλεται σε μετρητά. Μπορεί να έχει και έως πέντε προαιρετικές μερίδες, χωρίς επιπλέον ψήφο (άρθρο 16). Η ψήφος είναι πάντα μία ανά μέλος, όσες μερίδες κι αν έχει.

Η διοίκηση. Η Διοικούσα Επιτροπή έχει πρόεδρο, γραμματέα και ταμία, πάντα σε μονό αριθμό. Τα μέλη της πρέπει να είναι μέλη της ΚοινΣΕπ και δεν αμείβονται γι' αυτό τον ρόλο. Αν η ΚοινΣΕπ έχει μόνο πέντε μέλη, μπορεί αντί για επιτροπή να εκλέξει διαχειριστή (άρθρο 20).

Ένα σημείο που αξίζει να καταλάβουν όλοι πριν υπογράψουν είναι η ευθύνη (άρθρο 16 παρ. 5). Για τα χρέη της επιχείρησης ευθύνεται η ίδια η ΚοινΣΕπ με την περιουσία της. Για τα χρέη προς το Δημόσιο, όμως, ευθύνεται αλληλέγγυα και εις ολόκληρον και ο διαχειριστής ή ο πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής. Αυτός μπορεί μετά να στραφεί κατά των υπόλοιπων μελών. Ο πρόεδρος λοιπόν δεν είναι τιμητικός τίτλος.

Βήμα 2: Υπογραφές και υπεύθυνες δηλώσεις

Όλοι οι ιδρυτές υπογράφουν το καταστατικό σε κάθε σελίδα. Το σκαναρισμένο αρχείο που θα ανεβάσετε πρέπει να δείχνει τις πρωτότυπες υπογραφές. Κάθε ιδρυτής υπογράφει και υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986 για το αν συμμετέχει σε άλλη ΚοινΣΕπ με την ίδια δραστηριότητα.

Αν πρόκειται για ΚοινΣΕπ Ένταξης, ετοιμάστε από τώρα και τα πιστοποιητικά που αποδεικνύουν ότι τα μέλη ανήκουν σε ευάλωτες ή ειδικές ομάδες. Η Υ.Α. 61621/2016 ορίζει τι γίνεται δεκτό για κάθε ομάδα.

Βήμα 3: Η ηλεκτρονική αίτηση

Η αίτηση υποβάλλεται στην πλατφόρμα του Μητρώου Κ.ΑΛ.Ο. (kalo.yeka.gr) με κωδικούς TAXISnet. Στην πρώτη αίτηση μπαίνετε με τους προσωπικούς κωδικούς του εκπροσώπου, αφού η ΚοινΣΕπ δεν έχει ακόμη δικό της ΑΦΜ. Στις επόμενες αιτήσεις (τροποποιήσεις, πιστοποιητικά) θα μπαίνετε με τον ΑΦΜ της ΚοινΣΕπ. Ανεβάζετε το καταστατικό, τις υπεύθυνες δηλώσεις και τα υπόλοιπα έγγραφα σε PDF, με μέγεθος έως 3,5 MB το καθένα. Μια πρακτική συμβουλή: σκανάρετε σε ασπρόμαυρο και σε ανάλυση 200 dpi. Τα έγχρωμα σκαναρίσματα των 600 dpi ξεπερνούν εύκολα το όριο.

Βήμα 4: Έλεγχος και διορθώσεις

Η Υπηρεσία Μητρώου εξετάζει την αίτηση μέσα σε 30 ημέρες. Αν λείπει κάτι, ζητά συμπληρωματική αίτηση. Σύμφωνα με την Υ.Α. 61621/2016, έχετε 30 ημέρες για να διορθώσετε, αλλιώς η αίτηση απορρίπτεται. Εδώ χάνεται ο περισσότερος χρόνος, συνήθως για πράγματα που θα μπορούσαν να είχαν ελεγχθεί από την αρχή.

Βήμα 5: Αποστολή του έντυπου καταστατικού

Μετά την έγκριση, στέλνετε το πρωτότυπο καταστατικό με το χέρι ή ταχυδρομικά. Η διαδικασία στο mitos.gov.gr δίνει σήμερα τη διεύθυνση Σταδίου 29, Αθήνα, αλλά επιβεβαιώστε την πριν στείλετε. Η προθεσμία είναι 10 ημέρες. Το έντυπο πρέπει να είναι ακριβώς το ίδιο με αυτό που ανεβάσατε, γιατί η παραμικρή διαφορά σημαίνει επιστροφή.

Βήμα 6: Εγγραφή στο Μητρώο και ΓΕΜΗ

Η ΚοινΣΕπ αποκτά νομική προσωπικότητα τη στιγμή που εγγράφεται στο Γενικό Μητρώο Κ.ΑΛ.Ο. (άρθρο 15 παρ. 1). Παίρνετε βεβαίωση εγγραφής και επικυρωμένο αντίγραφο του καταστατικού.

Η εγγραφή στο ΓΕΜΗ δεν απαιτεί πια επίσκεψη σε επιμελητήριο. Την κάνει αυτόματα η Υπηρεσία ΓΕΜΗ του Υπουργείου Εργασίας, που λειτουργεί ως Υπηρεσία Μιας Στάσης για τις ΚοινΣΕπ (ν. 4919/2022, άρθρο 8). Αν διαβάζετε παλιότερους οδηγούς που σας στέλνουν στο επιμελητήριο, έχουν μείνει πίσω.

Βήμα 7: Έναρξη εργασιών και οι πρώτες 30 ημέρες

Οι συχνές ερωτήσεις της Διεύθυνσης Κ.ΑΛ.Ο. αναφέρουν ότι η έναρξη εργασιών στη ΔΟΥ γίνεται μέσα σε 30 ημέρες από την καταχώριση του καταστατικού στο ΓΕΜΗ. Με τη διασύνδεση ΓΕΜΗ και ΑΑΔΕ, μέρος αυτής της δουλειάς μπορεί να έχει γίνει ήδη αυτόματα. Ο λογιστής σας θα το ελέγξει στο myAADE. Εκεί δηλώνονται και οι Κωδικοί Αριθμοί Δραστηριότητας (ΚΑΔ).

Προσέξτε και μια λιγότερο γνωστή προθεσμία. Σύμφωνα με την Υ.Α. 61621/2016 (άρθρο 11 παρ. 7), μέσα σε 30 ημέρες από την εγγραφή ανεβάζετε στην πλατφόρμα τέσσερα έγγραφα:

  • τη βεβαίωση έναρξης εργασιών από τη ΔΟΥ,
  • το Ετήσιο Πρόγραμμα Δραστηριοτήτων ως το τέλος της χρονιάς (ή ως το τέλος της επόμενης, αν εγγραφήκατε στο τελευταίο τετράμηνο),
  • το πρακτικό εκλογής της Διοικούσας Επιτροπής,
  • το πρακτικό συγκρότησής της σε σώμα.

Αν δεν τα ανεβάσετε, η Υπηρεσία στέλνει ειδοποίηση. Αν περάσουν άλλες 30 ημέρες, η ΚοινΣΕπ διαγράφεται αυτόματα. Βάλτε την ημερομηνία στο ημερολόγιο τη μέρα που θα πάρετε τη βεβαίωση εγγραφής.

Πόσο κοστίζει και πόσο χρόνο παίρνει

Η επίσημη περιγραφή της διαδικασίας στο Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών λέει δύο πράγματα: η υπηρεσία παρέχεται χωρίς κόστος και ο χρόνος διεκπεραίωσης είναι περίπου ένας μήνας. Η διαδικασία δεν προβλέπει συμβολαιογράφο: το καταστατικό είναι ιδιωτικό έγγραφο με τις υπογραφές των ιδρυτών.

Το πραγματικό κόστος βρίσκεται αλλού:

  • στις μερίδες των μελών (τουλάχιστον 100 ευρώ ο καθένας, που μένουν στην επιχείρηση ως κεφάλαιο),
  • στον λογιστή, που θα χρειαστείτε από την πρώτη μέρα, γιατί η ΚοινΣΕπ έχει εμπορική ιδιότητα και τηρεί βιβλία,
  • σε έναν τραπεζικό λογαριασμό στο όνομα της ΚοινΣΕπ,
  • στα πιστοποιητικά για τα μέλη ευάλωτων ή ειδικών ομάδων, αν είστε ΚοινΣΕπ Ένταξης,
  • στα ταχυδρομικά για το έντυπο καταστατικό.

Για τη φορολογία και τα λογιστικά από τον πρώτο χρόνο, δείτε τον οδηγό μας για τη φορολογία ΚοινΣΕπ.

Τα λάθη που βλέπουμε συχνότερα

Όλα προκύπτουν από τους κανόνες του νόμου και της υπουργικής απόφασης, και όλα αποφεύγονται με έναν έλεγχο πριν από την υποβολή:

  1. Υπογραφές μόνο στην τελευταία σελίδα του καταστατικού.
  2. Έντυπο καταστατικό που διαφέρει σε μια λέξη από το ηλεκτρονικό.
  3. Ιδρυτής που είναι ήδη μέλος σε άλλη ΚοινΣΕπ με την ίδια δραστηριότητα.
  4. Νομικά πρόσωπα πάνω από το ένα τρίτο των μελών.
  5. Δήμος ή δημοτική επιχείρηση ως μέλος σε ΚοινΣΕπ Συλλογικής Ωφέλειας.
  6. ΚοινΣΕπ Ένταξης χωρίς τα πιστοποιητικά των μελών ευάλωτων ή ειδικών ομάδων.
  7. Επωνυμία με το όνομα κάποιου ιδρυτή.
  8. Σκαναρισμένα αρχεία πάνω από 3,5 MB.
  9. Ξεχασμένη η προθεσμία των 30 ημερών για τα έγγραφα μετά την εγγραφή.

Τι ακολουθεί μετά την ίδρυση

Η ίδρυση είναι η αρχή. Από τη δεύτερη χρήση, η μισθοδοσία πρέπει να φτάνει τουλάχιστον το 25% του κύκλου εργασιών της προηγούμενης χρονιάς. Ο κανόνας ισχύει όταν ο κύκλος εργασιών μαζί με τις επιχορηγήσεις ξεπερνά το 300% ενός ετήσιου κατώτατου μισθού πλήρους απασχόλησης (άρθρο 3 παρ. 4). Τηρείτε μητρώο εθελοντών. Κάθε χρόνο κάνετε τακτική Γενική Συνέλευση και, μέσα σε 30 ημέρες από αυτήν, υποβάλλετε στο Μητρώο τον απολογισμό και τον προγραμματισμό σας. Κάθε αλλαγή καταστατικού ή Διοικούσας Επιτροπής χρειάζεται έγκριση από την Υπηρεσία Μητρώου.

Και κάτι που πολλοί ανακαλύπτουν αργά: μια ΚοινΣΕπ που μένει ανενεργή πάνω από δύο χρόνια διαγράφεται (άρθρο 11 παρ. 8). Μην ιδρύσετε «για να υπάρχει». Ιδρύστε όταν έχετε την πρώτη δουλειά στον ορίζοντα.

Όταν η ΚοινΣΕπ σας εγγραφεί, φτιάξτε της μια δωρεάν ιστοσελίδα στο socialco.gr και καταχωρίστε τη στον Πανελλήνιο Κατάλογο. Αν θέλετε κάποιον να διαβάσει το καταστατικό σας πριν το υπογράψετε, η Hellenic Solution Κοιν.Σ.Επ. το κάνει ως Φορέας Στήριξης.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά νομική ή λογιστική συμβουλή. Αρμόδια για το Μητρώο είναι η Διεύθυνση Κ.ΑΛ.Ο. του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Στοιχεία Οκτωβρίου 2026.

Πηγές

  • Ν. 4430/2016 (ΦΕΚ Α' 205/31.10.2016), άρθρα 2, 3, 11, 14, 15, 16, 19, 20, 21
  • Υ.Α. 61621/Δ5.2643/30.12.2016 (ΦΕΚ Β' 56/18.1.2017)
  • Ν. 4554/2018, άρθρο 43
  • Ν. 4919/2022, άρθρο 8 (Υπηρεσία Μιας Στάσης ΓΕΜΗ)
  • Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών (mitos.gov.gr): «Σύσταση και εγγραφή στο Γενικό Μητρώο Φορέων Κ.ΑΛ.Ο. Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης», ενημέρωση 25.9.2026
  • Διεύθυνση Κ.ΑΛ.Ο., Συχνές ερωτήσεις (kalo.gov.gr)